Chłodziarka
Chłodziarka – Wikipedia, wolna encyklopedia
var skin="vector",
stylepath="http://bits.wikimedia.org/skins-1.5",
wgUrlProtocols="http\\:\\/\\/|https\\:\\/\\/|ftp\\:\\/\\/|irc\\:\\/\\/|gopher\\:\\/\\/|telnet\\:\\/\\/|nntp\\:\\/\\/|worldwind\\:\\/\\/|mailto\\:|news\\:|svn\\:\\/\\/",
wgArticlePath="/wiki/$1",
wgScriptPath="/w",
wgScriptExtension=".php",
wgScript="/w/index.php",
wgVariantArticlePath=false,
wgActionPaths={},
wgServer="http://pl.wikipedia.org",
wgCanonicalNamespace="",
wgCanonicalSpecialPageName=false,
wgNamespaceNumber=0,
wgPageName="Chłodziarka",
wgTitle="Chłodziarka",
wgAction="view",
wgArticleId=66785,
wgIsArticle=true,
wgUserName=null,
wgUserGroups=null,
wgUserLanguage="pl",
wgContentLanguage="pl",
wgBreakFrames=false,
wgCurRevisionId=22197159,
wgVersion="1.16wmf4",
wgEnableAPI=true,
wgEnableWriteAPI=true,
wgSeparatorTransformTable=[", .", " ,"],
wgDigitTransformTable=["", ""],
wgMainPageTitle="Strona główna",
wgFormattedNamespaces={"-2": "Media", "-1": "Specjalna", "0": "", "1": "Dyskusja", "2": "Wikipedysta", "3": "Dyskusja wikipedysty", "4": "Wikipedia", "5": "Dyskusja Wikipedii", "6": "Plik", "7": "Dyskusja pliku", "8": "MediaWiki", "9": "Dyskusja MediaWiki", "10": "Szablon", "11": "Dyskusja szablonu", "12": "Pomoc", "13": "Dyskusja pomocy", "14": "Kategoria", "15": "Dyskusja kategorii", "100": "Portal", "101": "Dyskusja portalu", "102": "Wikiprojekt", "103": "Dyskusja Wikiprojektu"},
wgNamespaceIds={"media": -2, "specjalna": -1, "": 0, "dyskusja": 1, "wikipedysta": 2, "dyskusja_wikipedysty": 3, "wikipedia": 4, "dyskusja_wikipedii": 5, "plik": 6, "dyskusja_pliku": 7, "mediawiki": 8, "dyskusja_mediawiki": 9, "szablon": 10, "dyskusja_szablonu": 11, "pomoc": 12, "dyskusja_pomocy": 13, "kategoria": 14, "dyskusja_kategorii": 15, "portal": 100, "dyskusja_portalu": 101, "wikiprojekt": 102, "dyskusja_wikiprojektu": 103, "grafika": 6, "dyskusja_grafiki": 7, "wikipedystka": 2, "dyskusja_wikipedystki": 3, "wp": 4, "image": 6, "image_talk": 7},
wgSiteName="Wikipedia",
wgCategories=["Chłodnictwo", "Sprzęt kuchenny"],
wgMWSuggestTemplate="http://pl.wikipedia.org/w/api.php?action=opensearch\x26search={searchTerms}\x26namespace={namespaces}\x26suggest",
wgDBname="plwiki",
wgSearchNamespaces=[0],
wgMWSuggestMessages=["z dynamicznymi propozycjami", "bez dynamicznych propozycji"],
wgRestrictionEdit=[],
wgRestrictionMove=[],
wgFlaggedRevsParams={"tags": {"accuracy": {"levels": 1, "quality": 2, "pristine": 2}}},
wgStableRevisionId=22197159,
wgWikimediaMobileUrl="http://pl.m.wikipedia.org/wiki",
wgCollapsibleNavBucketTest=false,
wgCollapsibleNavForceNewVersion=false,
wgVectorPreferences={"collapsiblenav": {"enable": 1}, "editwarning": {"enable": 1}, "simplesearch": {"enable": 1, "disablesuggest": 0}},
wgVectorEnabledModules={"collapsiblenav": true, "collapsibletabs": true, "editwarning": true, "expandablesearch": false, "footercleanup": false, "simplesearch": true},
wgNotice="",
wgNoticeLocal="";
mw.usability.addMessages({'vector-collapsiblenav-more':'Inne języki','vector-editwarning-warning':'Opuszczenie tej strony może spowodować utratę wprowadzonych przez Ciebie zmian.\nJeśli jesteś zalogowany możesz wyłączyć wyświetlanie tego ostrzeżenia w zakładce Edycja w swoich preferencjach.','vector-simplesearch-search':'Szukaj','vector-simplesearch-containing':'zawierające...'});
FlaggedRevs.messages = {"diffToggleShow": "pokaż zmiany", "diffToggleHide": "ukryj zmiany", "logToggleShow": "pokaż rejestr konfiguracji strony", "logToggleHide": "ukryj rejestr konfiguracji strony", "logDetailsShow": "pokaż szczegóły", "logDetailsHide": "ukryj szczegóły", "toggleShow": "(+)", "toggleHide": "(-)"};
if (wgNotice != '') document.writeln(wgNotice);
Chłodziarka
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji,
szukaj
Chłodziarka domowa, popularnie nazywana lodówką
Chłodziarka to urządzenie (maszyna robocza), którego zadaniem jest obniżenie temperatury środowiska chłodzonego, kosztem doprowadzonej energii. W chłodziarkach absorpcyjnych energia dostarczana jest w postaci ciepła, natomiast w pozostałych (sprężarkowych, strumienicowych, termoelektrycznych) w postaci pracy. Chłodzonym czynnikiem może być powietrze, woda lub inny czynnik pośredniczący (chłodziwo).
Spis treści
- 1 Historia
- 2 Chłodziarki
- 2.1 Chłodziarka sprężarkowa
- 2.2 Chłodziarka absorpcyjna
- 2.3 Chłodziarka adsorpcyjna
- 2.4 Chłodziarka termoelektryczna
- 2.5 Chłodziarka magnetyczna
- 2.6 Chłodziarka termoakustyczna
- 3 Zobacz też
//
Historia
Pierwszą chłodziarkę opracował australijski wynalazca (z zawodu drukarz) John Harrison. Jego chłodziarki pojawiły się w sprzedaży już w 1862. Następnym krokiem Harrisona było opracowanie instalacji chłodzącej w browarze Bendigo w stanie Wiktoria. Jednak w większości źródeł wynalazcą chłodziarki jest bawarski inżynier Carl von Linde, który w 1871 roku zastosował system chłodzenia w browarze Spaten w Monachium, aby umożliwić produkcję piwa latem. Środkiem schładzającym był eter dimetylowy lub amoniak (eter metylowy zastosował także Harrison, który zauważył, że czyszczone w eterze czcionki, ochładzają się podczas jego parowania z ich powierzchni). Była to chłodziarka absorpcyjna.
Pierwsza elektryczna chłodziarka zastosowana w warunkach domowych nosiła nazwę DOMELRE (DOMestic ELectric REfrigerator). Do sprzedaży została wprowadzona w Chicago (Stany Zjednoczone), w 1913 roku. Równocześnie, w tym samym roku pojawiły się pierwsze chłodziarki w Niemczech. Chłodziarkę z zamrażarką wynaleziono dopiero w 1939 roku. Pierwszą firmą, będącą prekursorem, który wprowadził chłodziarki do domu przeciętnego człowieka, była firma Electrolux. Obieg w popularnych chłodziarkach "absorpcyjnych", w którym parowanie odbywa się nie wskutek występującej różnicy ciśnień bezwzględnych, lecz różnicy ciśnień parcjalnych (amoniaku, wody i wodoru), nazywany bywa w literaturze "obiegiem systemu Electrolux".
Chłodziarki
Zdecydowana większość obecnych chłodziarek to urządzenia elektryczne, najczęściej sprężarkowe, realizujące lewobieżny obieg Lindego. W przeciwieństwie do obiegów prawobieżnych, realizowanych w silnikach cieplnych (obieg Cykl Otta, Diesla, Seilingera, Braytona), do układu doprowadzana jest praca a odbierane ciepło.
Schemat ideowy działania chłodziarki
Chłodziarka sprężarkowa
Najprostszy układ chłodniczy składa się z następujących elementów:
- skraplacza,
- elementu dławiącego (w urządzeniach domowych rolę tę pełni rurka kapilarna),
- parownika.
- sprężarki.
W parowniku, który jest umiejscowiony w środowisku chłodzonym, panuje niskie ciśnienie więc i temperatura. Znajdujący się tam czynnik chłodniczy wrze, intensywnie odbierając ciepło. Następnie jest zasysany i sprężany przez sprężarkę po czym trafia do skraplacza, gdzie pod wysokim ciśnieniem ulega skropleniu. Ciekły czynnik o temperaturze wyższej od temperatury otoczenia trafia do elementu dławiącego, ponieważ jego ciśnienie musi zostać obniżone do ciśnienia panującego w parowniku. Podczas dławienia część czynnika odparowuje powodując spadek temperatury pozostałej cieczy. Zimna mieszanina cieczowo-parowa trafia do parownika i cykl się powtarza.
Chłodziarka absorpcyjna
Tego typu chłodziarka działa na zasadzie krążenia czynnika chłodniczego między absorberem (tutaj jest pochłaniany) a desorberem (w chłodziarce tę funkcję spełnia warnik). W desorberze czynnik chłodniczy wydziela się z roztworu. Układ absorbera i desorbera stanowi de facto sprężarkę chemiczną, pozostała część obiegu jest identyczna jak w chłodziarce sprężarkowej.
Chłodziarki absorpcyjne to pierwsze elektryczne chłodziarki. Z wynalezieniem chłodziarek sprężarkowych, które są bardziej wydajne, systematycznie przechodzono na nowe rozwiązanie. W pewnych sytuacjach stosuje się je do dziś. Przykładem mogą być chłodziarki małe, stacjonarne (poniżej 1 m wysokości). W tego typu chłodziarkach nie montuje się sprężarek, gdyż układ sprężarkowy, mimo że bardziej wydajny, zajmuje więcej miejsca.
Charakterystycznym typem chłodziarek absorpcyjnych jest chłodziarka gazowa. W typowej chłodziarce warnikiem jest grzałka elektryczna, a w gazowej palnik gazowy. To rozwiązanie jest często stosowane w miejscach, gdzie nie ma prądu, lub częste są jego zaniki, a urządzenie łatwo może być podłączone do butli gazowej, np. w przyczepach kempingowych. W tego typu chłodziarkach często zamontowana jest też grzałka i urządzenie można zasilać zarówno prądem jak i gazem.
Chłodziarka adsorpcyjna
Jest to urządzenie realizujące obieg chłodniczy w dość podobny sposób co chłodziarka absorpcyjna, z tą jednak różnicą, że wykorzystywany jest proces adsorpcji. Ten fakt powoduje, że urządzenie jest zbudowane zgoła inaczej. Adsorpcja zachodzi na powierzchni ciała stałego (np.: węglu aktywnym), więc nie ma możliwości przepływu ani roztworu bogatego ani roztworu ubogiego, jak to się dzieje w przypadku chłodziarki absorpcyjnej.
Chłodziarka termoelektryczna
Chłodziarka termoelektryczna opiera swoje działanie na efekcie Peltiera. Elementem chłodzącym są w niej Moduły Peltiera.
Chłodziarki tego typu mają niską sprawność, jednak charakteryzuje je minimalny udział elementów chłodzących w samej chłodziarce. Dzięki temu urządzenie o niewielkich gabarytach ma dużą pojemność. Chłodziarki tego typu wykorzystywane są głównie jako urządzenia przenośne, zazwyczaj zasilane niskim napięciem, z zewnętrznego zasilacza lub z gniazdka zapalniczki samochodowej.
Ponieważ efekt Peltiera jest zjawiskiem odwracalnym, działanie chłodziarki można odwrócić. Bardzo często chłodziarki przenośne mają przełącznik, umożliwiające zmianę kierunku transportu ciepła.
Chłodziarka magnetyczna
W ostatnich latach zaczęły się również pojawiać chłodziarki wykorzystujące efekt magnetokaloryczny. Ich zaletą jest sprawność wyższa o ok. 40% od tradycyjnych konstrukcji.
Chłodziarka termoakustyczna
Jest to urządzenie wykorzystujące efekt termoakustyczny do obniżania temperatury. Tego typu urządzenia są najczęściej wykorzystywane do skraplania gazów w urządzeniach laboratoryjnych.
Zobacz też
Wikimedia Commons ma galerię ilustracji związaną z tematem:
Chłodziarka
- chłodnictwo
- lodówka
- pompa ciepła
- współczynnik wydajności chłodniczej
